CÂY HƯƠNG THẢO - CÂY HOA LAM CÓ HƯƠNG TINH DẦU DỄ CHỊU.

Đăng bởiXanh Natura vào lúc


Hương thảo là loài cây được khoa học tìm thấy vào năm 1753, chúng có tên khoa học Rosmarinus officinalis hay thường gọi là Rosemary, là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi.

Mô tả cây hương thảo

Hương thảo theo mô tả của Danh y Tuệ Tĩnh trong y học cổ truyền là loài cây có chiều cao trung bình từ 1-2m, hiện ngày nay chiều cao thường thấy của chúng là 30-40cm, cây nhỏ, mọc thành bụi, phân nhánh nhiều, cuống xanh sẫm và bề mặt nhẵn, lá  hơi hẹp có hình dáng dài, và phủ lông rải rác màu trắng ở mặt dưới, nhiều lá có mép gập xuống. Hoa Hương thảo mọc đan xen từ 2-10 hoa, dài cỡ 1cm, màu xanh nhạt như hoa cà, trên các thùy có chấm tím. Cây có hương thơm nhẹ nhàng và mùi tinh dầu của chúng tạo cảm giác dễ chịu.

Phân bố.

Cây Hương thảo thích hợp với nơi có nhiều nắng và khô ráo, nhưng nhiệt độ không được quá cao, vì vậy chúng thường phân bố ở khu vực Địa Trung Hải, phía nam Châu Âu, hay ở Bắc Phi và vùng Tây Á. Ngày trước, nước ta thường nhập trồng loại cây này ở một số tỉnh khu vực Trung Bộ và Nam Bộ bằng cách gieo hạt hay giâm cành. Cây hương thảo yêu cầu có chỗ cho chúng thoát nước tốt.

Thành phần hóa học

Cây chứa tinh dầu và tanin. Tinh dầu (0,5% ở cây khô, 1,1-2% ở lá, 1,4% ở hoa) mà thành phần gồm có a-pinen (tới 80%), , Nếu mới cất, tinh dầu là một chất lỏng không màu hay vàng vàng, về sau sẫm dần và cứng lại, có thể hoa tan vào rượu theo bất kỳ tỷ lệ nàoTrong cây hương thảo có chứa lượng tinh dầu và tanin khá cao, đặc biệt tinh dầu khoảng 1,4% ở hoa, 1,1-2% ở phía lá, 0,5% ở các cây khô. Chưa kể thành phần có 80% a-pinnen, acetat bornyl, camphor, terpen, borneol, cineol và một sesquiterpen (caryophyllen). Nếu bạn chưng cất tinh dầu sẽ thất thời gian đầu chúng không có màu hoặc vàng nhạt, sau đó sẽ vàng sẫm và đông cứng lại, tuy nhiên bạn có thể dùng rượu để hòa tan chúng mà không cần theo tỉ lệ. . Cây chứa choline, một saponosid acid, các acid hữu cơ (citric, glycolic, glyeeric)  hai heterosid là romaside và romarinoside, một glucosid không tan trong nước, và còn có acid rosmarinic…

Sử dụng.

Hương thảo là loài cây có mùi hương nồng nhẹ ở phía ngọn cây và lá, vì vậy người ta thường thu hoạch với số lượng lớn bằng cách cắt ngọn cây có hoa mọc phía trên rồi mang đi phơi và sấy khô. Còn nếu nhà bạn trồng số lượng nhỏ thì cắt cách cành không có hoa, hay tỉa lá để dùng dần. Cây hương thảo nhỏ, và có màu sắc, hình dáng khá đẹp, vì vậy thường được dùng để làm cây cảnh trang trí trong gia đình, đồng thời cũng có tác dụng tốt với sức khỏe. Mùi thơm của chúng giúp ngăn muỗi, tăng cường trí nhớ (đặc biệt trẻ nhỏ), giải tỏa căng thẳng, kích thích não làm việc và học tập tốt hơn.

Ứng dụng trong các món ăn hằng ngày

Trong ẩm thực, người ta thường dùng cả lá tươi và lá khô để làm gia vị cho món ăn, ngoài ra phần cành cây được tận dụng làm que xiên các món đồ nướng, kết hợp với phần lá được tẩm ướt vào các món này sẽ giúp khử mùi tanh của các loại thịt, như các món bít tết, thịt cừu, thịt nai, thịt heo…. Đối với các món đút lò, nướng nguyên tảng thịt, hầm của châu Âu, đầu bếp thường cho thêm hương thảo vào các món này. Ở nước ta, loài cây này thường dùng cho vào các món có sốt, hấp hay cả món luộc.

Y tế

Trong y học cổ truyền cho đến y học hiện đại, người ta áp dụng tính chát, nóng, hương thơm tinh dầu nồng của hương thảo để tẩy uế hoặc chuyển máu, đặc biệt ở các cơ quan nội tạng và kích thích tiết dịch dạ dày, chưa kể người dùng liều lượng phù hợp sẽ lợi tiểu tốt. Bạn không nên tự sử dụng với liều lượng cao vì sẽ gây chóng mặt. Sử dụng tinh dầu cũng có tác dụng giúp con người kích thích trí nhớ và tư duy, giảm sự lão hóa. Ở một số nước châu Ấu,  người ta cũng dùng lá hương thảo làm pommat và thuốc xoa trị thấp khớp và đau nửa đầu. Nước hãm (nấu một nắm lá trong ½ lít nước để chiết hết thuốc) dùng rửa các vết thương nhiễm trùng và cũng giúp lợi tiểu và gây tiết mật.


Bài viết cũ Bài viết mới