CÁCH LÀM PHÂN HỮU CƠ VỚI CHI PHÍ THẤP

Đăng bởiXanh Natura vào lúc

Việc bón phân hữu cơ khi trồng cây là điều không thể thiếu, nhưng nếu cứ sử dụng phân bón mua sẵn ngoài cửa hàng thì chi phí khá lơn. Do đó, việc tự làm phân hữu cơ là điều cần thiết, vừa giúp người nông dân tiết kiệm vừa giúp tận dụng rác thải dư thừa để làm phân bón, cải tạo và cung cấp chất dinh dưỡng hiệu quả cho đất trồng, tiết kiệm thời gian. Dựa theo hướng dẫn của KS. Võ Mầu – Trung tâm công nghệ sinh học nông nghiệp, khi làm phân hữu cơ từ chất thải, bạn nên lưu ý một số điểm dưới đây:

Phương pháp ủ phân truyền thống:

Bạn có thể băm nhỏ các nguyên vật liệu dễ tìm như cỏ úa, rơm hay các loại cây họ đậu rồi trộn với phân động vật như dê, heo, bò, gà…. Nếu có điều kiện, bạn nên bổ sung thêm khoảng 2-3% lượng phân super lân (chú ý không nên sử dụng lân nung chảy hay tác nhân kiềm hoặc vôi nông nghiệp) . Sau đó bạn ấm độ tối ưu đống ủ khoảng 50%, đừng quá ẩm sẽ bị úng nước, làm bốc mùi hôi và quá trình diễn ra chậm, còn nếu khô quá thì quá trình phân hủy phân sẽ khó diễn ra hoặc diễn ra rất chậm. Do đó để có nhiệt độ phù hợp nhất, bạn nên tạo đống phân ủ trong thùng có kích thước khoảng 1.5m3 hoặc lớn hơn một tí nhưng thế nhiệt độ trong đống ủ sẽ tốt hơn cũng như được bao quanh bằng đất chất cao… Cuối cùng bạn cũng nên đậy kín bằng tấm nilon để tránh mùi cũng như chống mưa nắng và côn trùng.

Nơi đặt đống ủ phải có vị trí cao ráo, không nên ủ chìm bằng hố vì như thế khi trời mưa bạn sẽ gặp khó khăn. Bạn cũng cần chú ý lót dưới đống ủ bằng lớp cỏ khô hay rơm ra cao khoảng 10cm để giữ vệ sinh cũng như cách nhiệt tốt. Bạn cũng nên có nhiệt kế để đo nhiệt độ phù hợp cho chúng trong khoản 49-70 độ C. Nếu nhiệt độ cao trên 70 độ C thì lượng vi sinh vật sẽ khó hoạt động, như vậy bạn sẽ phải làm lại hoàn toàn. Sau khoảng từ 7-10 ngày, bạn nên đảo trộn đều đống ủ để giúp chúng thoát khí, không bị ủ nhiệt quá nhiều. Nếu bạn chú ý phương pháp và làm tốt, thì trong vòng 48-60 giờ đống ủ sẽ có nhiệt độ cao.

Sau khi kiểm tra lượng nhiệt độ mà không đạt yêu cầu, bạn nên kiểm tra lại nguyên liệu xem có bị quá khô thì bổ sung nước hay quá ướt thì nên kiểm tra độ ẩm. Nếu kiểm tra thấy độ ẩm ổn thì nên thêm phân chuồng vào đống ủ với tỉ lệ khoảng 10-15% hoặc sulfat amon (NH4)2SO4 pha loãng theo tỷ lệ 1/40 - 1/50, như vậy nhiệt độ sẽ lên cao. Ngoài ra bạn có thể biết được sự phân hủy diễn ra nhanh hay chậm dựa vào mùi bốc ra từ đống ủ hay có sự xuất hiện của các loại nấm trắng, hoặc màu sắc đống phân có màu nâu sẫm, lượng phân cũng sẽ giảm xuống ¾ hoặc 2/3. Nếu mọi thứ đã ổn thì bạn dùng lưới mắt cáo có lỗ rộng từ 2,5-3cm để sàng đống phân, nếu phần nào còn lớn thì dùng lại để ủ tiếp.  Nếu có thể, bạn nên them Trichoderma với tỉ lệ 1-2kg/m để đống ủ có quá trình phân hủy lẹ hơn và tốt hơn.

Phương pháp ủ phân bằng bổ sung lượng vị sinh:

Tác nhân làm phân hủy cellulose (sử dụng Trichoderma sp.) được trộn đều vào nguyên liệu là xác bã thực vật, rác thải, rơm rạ... để làm phân ủ. Có nhiều cách phối trộn hỗn hợp làm phân ủ:

- 3 phần rơm + 1 phần cỏ rác, lá xanh + 2 phần phân chuồng.

- 2 phần rơm hoặc cỏ khô + 2 phần xác cây họ đậu + 2 phần phân chuồng.

- 2 phần rơm + 3 phần cây xanh thuộc họ đậu (lá keo giậu, thân đậu xanh, đậu nành, cây cỏ hôi mọc bìa rừng...) + 2 phần phân chuồng.

- 4 phần rơm + 2 phần phân chuồng (bò, trâu, gà...).

Dù bạn dùng cách nào, thì phương pháp làm cũng nên tuân theo một số nguyên tắc cơ bản như là phải băm nhỏ phần vật liệu như rơm rạ, xác bã thực vật, tưới nước ngấm đều trước khi ủ. Cứ 1m3 nguyên liệu thì trộn để 5kg super lân + 1kg men Trichoderma rồi trộn với nước. Theo tỉ lệ như vậy thì phân sẽ được ủ tốt. trong quá trình ủ cũng nên kiểm tra khối ủ, ẩm độ, nhiệt độ cũng như các yếu tố môi trường khác… giống như cách ủ truyền thống trên.

Ngoại trừ những cách ủ với Trichoderma, bạn có thể sử dụng các loại mùn cưa thải ra từ làm nấm hay vỏ cà phê. Nguyên liệu khá đơn giản: từ 300kg phân chuồng trở lên+ 700kg xác bã thực vật + 4-5kg Men Trichoderma + 20-30kg Super lân. (tránh dùng CaCO3) Sau đó bạn trộn đều với nước thích hợp rồi ủ trong nhà che có phủ bạt. Ngoài ra nếu không có đủ vật liệu thì bạn ủ bằng 100% phân chuồng cũng được.

Phương pháp ủ được làm theo các bước: Đầu tiên xay nhuyễn nhỏ xác bã thực vật như cỏ khô, vỏ cà phê, cùi bắp… trộn với mùn cưa thải được bằm nhỏ, sau đó thêm men vi sinh, super lân và phân chuồng trộn đều. Khi mọi thứ đã xong, bạn nên phun khoảng 50-55% lượng nước sao cho dùng tay nắm phân thấy hơi rịn nước là được, rồi chất đống cao tầm 1,5-2m.

Sau 15 ngày, bạn nên đảo đều đống ủ để kích thích men vi sinh hoạt động cũng như thoát khí độc, tăng cường oxi vào quá trình ủ. Nên kiểm tra nến đông phân quá khô thì bổ sung nước. Sau tầm 50-60 ngày, phân ủ sẽ hoai hoàn toàn thành phân hữu cơ, khi đó bạn có thể mang vào sử dụng.

Với những cách gợi ý của Natura phía trên, bạn có thể áp dụng các phương pháp này để tự tạo lượng phân hữu cơ sinh học sử dụng được hơn 3-4 tấn/ha, mang lại hiệu quả tốt hơn nếu bạn chỉ dùng mỗi phân vô cơ. Bạn nên lưu ý trộn đều các nguyên vật liệu với nhau và với phân vô cơ trước 24g trước khi bón trực tiếp vào đất trồng, như vậy mới có đủ thời gian để chúng lên men vi sinh hiệu quả hơn, hạn chế thân thoát dinh dưỡng của phân hóa học, như thế cây trồng sẽ phát triển tốt hơn và cũng hạn chế gây hại cho môi trường sống của chúng.

Sưu tầm

 


Bài viết cũ Bài viết mới